Slim gebruiken pompen

Circulatiepompen voor verwarmingssystemen verbruiken heel wat energie. Met moderne, efficiëntere pomptechnologie wordt een groot deel van dit energieverbruik overbodig.



Momenteel verbruiken de meer dan 100 miljoen geïnstalleerde circulatiepompen over heel Europa jaarlijks 50 TWh aan elektriciteit. Ze veroorzaken een CO2 uitstoot van 30 miljoen ton per jaar. Indien energie-efficiënte circulatiepompen (pompen met EC-motoren, electronically commutated) de nieuwe Europese standaard zouden worden, is een jaarlijkse elektriciteitsbesparing van 60% en meer mogelijk. Dit komt overeen met een besparing van meer dan 30 TWh per jaar.



Circulatiepompen voor de centrale verwarming verbruiken ongeveer 5 tot 10% van de elektriciteitsfactuur van een privéwoning. Een gemiddelde circulatiepomp heeft een vermogen van 80 tot 100W en dat het hele stookseizoen lang, zowat 5000 uur per jaar. Het jaarlijkse stroomverbruik kan zo oplopen tot ongeveer 450 kWh, wat meer is dan het verbruik van recente koelkasten, wasmachines of vaatwasmachines.



Bovendien zijn veel van deze pompen te groot gedimensioneerd, zo blijkt uit verschillende studies. Installateurs hebben de neiging om een te grote pomp te installeren, zodat ze nadien zeker geen klachten krijgen van hun klant. Maar voor het extra elektriciteitsverbruik van deze pompen is het wel de particulier die betaalt.



De laatste generatie circulatiepompen verbruikt tot 60% minder energie dan oudere modellen. Met de keuze voor een goed gedimensioneerde hoogrendementspomp kan u dus heel wat energie besparen, zoals volgende grafiek laat zien.



pompen graphics
Vergelijking van het gemiddeld afgenomen vermogen van verschillende types van circulatoren.



Voor de middenklasse-pompen met een vermogen van 200-400 W, gebruikt voor kantoren of grotere gebouwen, stelt dit probleem zich minder scherp. De grote pompfabrikanten hebben in dit marktsegment allen een ruime keuze aan EC-motoren. Deze instellingen en organisaties leggen zelf de gewenste pompspecificaties vast en letten bij aankoop meer op economische factoren.




De juiste keuze


De taak van een circulatiepomp bestaat erin om het water van de verwarmingsketel naar de radiators (of de convectors) te doen circuleren. Meestal zal de verwarmingsketel ook een accumulatievat met warm water voeden via een aparte pomp of direct via de circulatiepomp die dan voorzien is van driewegklep. Circulatiepompen worden ook gebruikt in zonneboilers, warmtepompen op bodemwarmte, airconditioningsystemen, warmtewisselaars, stadsverwarming, de industrie, enz.



Bij pompen met een variabele snelheid kan men in het algemeen kiezen voor 2 types:



  1. klassieke pomp met snelheidsregeling met verschillende snelheidsstanden. De stand bepaalt de opvoerhoogte (druk die de pomp creëert): voor verwarmingsinstallaties met radiatoren varieert de hoogte tussen 1 à 2 m (de meters staan voor de hoogte van een vrije waterkolom die overeenkomt met een druk van 10 à 20 kPa [kilopascal]), afhankelijk van de grootte van de installatie. Boven een druk van 2 m, verhoogt de kans dat de kranen lawaai maken, vooral als het gaat over thermostatische kranen. Voor zonneboilers zijn de waarden een beetje hoger: 1,5 tot 3 m is hier nodig.
  2. Bij de «variabel» of «proportioneel» gestuurde pomp zorgt een vermindering in volumedebiet, bijvoorbeeld door het uitschakelen van enkele radiatoren, ook voor een vermindering van de opvoerhoogte. Dit is voor centrale verwarmingssystemen altijd de beste keuze.

De meest efficiënte circulatiepompen

Sinds enkele jaren zijn hoogrendementspompen beschikbaar met permanente magneten en een elektronische automatische snelheidsregeling. Door hun hoger rendement verbruiken ze maar liefst 60% minder energie dan de klassieke pompen. De automatische snelheidsregeling (variabele opvoerhoogte), die aanwezig is bij alle pompen met energielabel A, maakt bijkomende besparingen mogelijk doordat de pomp zich aanpast aan het vereiste volumedebiet, bijvoorbeeld wanneer een deel van het verwarmingscircuit wordt afgesloten.



Het besparingspotentieel van een efficiënte circulatiepomp is aanzienlijk. Rekening houdend met de installatiekost, is de vervanging van een pomp in goede staat in de meeste gevallen toch niet rendabel. Echter bij defect van de oude pomp, of bij de installatie van een nieuwe verwarmingsinstallatie, vraagt men aan de installateur best uitdrukkelijk naar een hoogrendementspomp met Energielabel A. Door de lagere productieaantallen zijn de prijzen voor klasse A-pompen momenteel nog hoger dan conventionele pompen. Toch zal u door het lagere elektriciteitsverbruik het prijsverschil kunnen terugverdienen in 3 tot 15 jaren, afhankelijk van de gebruiksduur, het verschil in vermogen en de grootte van de pomp.



In vele verwarmingsinstallaties die vandaag de dag worden geïnstalleerd, is de pomp reeds geïntegreerd en draagt de volledige installatie geen specifiek Energielabel voor de circulatiepomp. Vraag aan de installateur of de geïntegreerde pomp energielabel A draagt, en zoniet, of het mogelijk is om deze te vervangen door een pomp met energielabel A.



De juiste dimensionering

Naast de keuze voor een efficiënte pomp waakt men ook best over de dimensionering. Ook automatische pompen zijn best niet te groot gedimensioneerd, want dit maakt hen inefficiënt. De promilleregeling kan u helpen om de juiste dimensionering te bepalen.



Het elektrisch vermogen ontwikkeld door een circulatiepomp zou niet meer dan 1 tot 2 promille (‰) mogen uitmaken van het vereiste thermische vermogen van de verwarmingsinstallatie.



Het elektrisch vermogen van de pomp is het vermogen (W-waarde) dat is aangegeven op het naamplaatje van de pomp (op de behuizing, verschillende waarden in functie van de verschillende snelheidswaarden). Het themisch vermogen van de verwarmingsinstallatie is het effectieve vermogen, dus niet de waarde die men kan aflezen op de verwarmingsketel, omdat de meeste ketels overgedimensioneerd zijn. Om de effectieve waarde te benaderen, kan men het jaarlijks verbruik van de installatie (in kWh) delen door 5000 uren.



In een gezinswoning kan een klassieke pomp overeenkomen met 2‰ à 3‰, terwijl dat in installaties met grote afmetingen (vermogen van de pomp meer dan 200 W) en voor hoogrendementpompen 0,5‰ volstaat. Voor pompen met hoog rendement die het Energielabel A dragen mag de verhouding in geen enkel geval hoger zijn dan 1‰, want ze vergen elektrische vermogens die veel lager zijn!



Voor pompen met een automatische snelheidsregeling kan deze verhouding een beetje hoger zijn, maar dit is enkel nodig in periodes met hogere warmtevraag.



Voor lage temperatuursystemen zoals installaties met een condenserende gasketel of bij vloerverwarming, zal men een waarde hebben die tot 50% hoger ligt.



Tips voor het gebruik

Bij een reeds geïnstalleerde circulatiepomp kan u veelal op een eenvoudige manier energie besparen.



Bij een klassieke pomp met een snelheidsregeling met verschillende snelheidsstanden kan u nagaan of de pomp op de laagste stand staat. Als dat niet het geval is, probeer dan eens uit of de laagste stand zou volstaan om het warm water tot in alle radiators verdeeld te krijgen. Veelal zal dat lukken en dan is de besparing niet te verwaarlozen: u mag bij benadering rekenen op een vermindering van het verbruik tussen 55 W (in stand 2) en 35 W (in stand 1).



Om een globale optimale efficiëntie te verzekeren, is het trouwens belangrijk dat de thermostaat de pomp automatisch uitschakelt wanneer geen warmteproductie nodig is. We raden u aan om de thermostaat volledig uit te schakelen in de zomer zodat de pomp bij koude ochtenden niet aanslaat.



In het tussenseizoen kan u de keteltemperatuur verlagen en ook de snelheid van de circulatiepomp verlagen.



Met een goed onderhouden verwarmingsketel zal u ook energie kunnen besparen. Laat uw ketel regelmatig nakijken door een deskundige.



Meer info

Energy+ Pumps : een Europees project om de ontwikkeling en de verspreiding van circulatiepompen met een optimaal rendement te bevorderen. U vindt een overzicht van de producten die aan de criteria van dit project voldoen.

GreenBazaar geeft u een overzicht van duurzame producten en diensten met een beschrijving en een verwijzing naar de verkooppunten. Als het product voldoet aan Topten-criteria wordt dit vermeld.

Featured Products